Słownik

ACGIH – American Conference of Governmental Industrial Hygienists (Amerykańska Konferencja Rządowych Techników Higieny w Przemyśle) (USA)

ACoP – Approved Code of Practice (Kodeks Dobrej Praktyki)

Efekt addytywny
Efekt addytywny powstaje wtedy, gdy substancje oddziałują na te same organy lub poprzez identyczny mechanizm, co prowadzi do wzmocnienia ich efektów.

Półmaski filtrujące zasilane powietrzem
Nieprzerwany strumień czystego powietrza dopływa do użytkownika maski z sieci sprężonego powietrza.

AIHA – American Industrial Hygiene Association (Amerykańskie Stowarzyszenie Higieny Przemysłowej – USA)

APF – Assigned Protection Factor (spodziewany wskaźnik ochrony)
Zgodnie z normą BS4275 jest to poziom ochrony układu oddechowego w miejscu pracy, który rzeczywiście może zostać osiągnięty przez odpowiednio wyszkolonych i nadzorowanych pracowników.

AX
Filtry służące do ochrony przed oparami organicznymi o niskiej temperaturze wrzenia (poniżej 65°C).

BS4275 – Standard brytyjski. Poradnik wdrożenia skutecznego programu urządzeń sprzętu ochronnego układu oddechowego
Standard stanowi, że półmaska filtrująca powinna być częścią pełnego programu ochrony układu oddechowego dotyczącego procedur: kontroli zagrożeń, oceny ryzyka, doboru elementów wyposażenia ochronnego układu oddechowego, testów pasowania, konserwacji i przechowywania.

Najnowsze badania nad użytkowym wskaźnikiem ochrony (WPF) wskazują, że poziom ochrony w miejscu pracy często znacznie różni się od nominalnego wskaźnika ochrony (NPF) obserwowango w warunkach laboratoryjnych. Nowe wskaźniki użytkowe dla każdej klasy ochrony układu oddechowego zostały opisane jako spodziewane wskaźniki ochrony (APF).

Brytyjski Instytut Standaryzacji (BSI) włączył dane dotyczące WPF/APF do standardu BS4275. Istnieje małe prawdopodobieństwo, że uda się osiągnąć poziom APF w miejscu pracy bez wdrożenia pełnego programu ochrony układu oddechowego.

BSi – British Standards Institute (Brytyjski Instytut Standaryzacji)

CABA – Compressed Air Breathing Apparatus (aparat oddechowy na sprężone powietrze)
Ogólna charakterystyka CALA i SCBA .

CALA – Compressed Airline Apparatus (aparat oddechowy zasilany z sieci sprężonego powietrza)
Do pracownika z sieci sprężonego powietrza płynie czysty strumień o dodatnim ciśnieniu.

Oznakowanie CE
ACGIH – American Conference of Governmental Industrial Hygienists (Amerykańska Konferencja Rządowych Techników Higieny w Przemyśle)

CLAW – Control of Lead at Work Regulations (Reguły kontroli pracy z ołowiem)
(United Kingdom)

Cool Flow valve
Opatentowany przez firmę 3M zawór wywiewny. Zawór o niskim oporze oddechowym umożliwiającym odpływ powietrza z półmaski.

COSHH - Control of Substances Hazardous to Health Regulations (Wielka Brytania)

Pyły
Wytwarzane podczas rozpadu materiałów stałych na cząsteczki, które unoszą się w powietrzu, zanim opadną pod wpływem siły ciężkości. Pyły wytwarzane są w procesach szlifowania, wiercenia, piaskowania czy mielenia .

EN – Standard europejski
Dokumenty zawierające dane techniczne zatwierdzone przez ekspertów pochodzących z państw europejskich, określające minimalne wymagania wydajnościowe i metody testowania danego rodzaju osobistego wyposażenia ochronnego.

EPDM
Guma (kauczuk) wykorzystywana(-y) do wyrobu niektórych części twarzowych wyposażenia.

Zestawy awaryjne
Niewielkie cylindry ze sprężonym powietrzem służące do dostarczania czystego powietrza do maski w sytuacjach awaryjnych.

Maska całotwarzowa
Urządzenie sprzętu ochronnego układu oddechowego (OUO) służące do ochrony oczu, nosa, ust, a w niektórych wypadkach podbródka.

Opary
Wytwarzane podczas parowania materiałów stałych poddanych działaniu wysokiej temperatury, które następnie ulegają skropleniu. Przykładowo opary metalowe ulegają schłodzeniu, a następnie skropleniu na niezwykle małe cząsteczki o średnicy mniejszej niż jeden mikron. Opary takie mogą powstawać w trakcie procesów spawania, wytapiania oraz przelewania roztopionego metalu.

Gazy
Substancje o podobnej do powietrza umiejętności rozpraszania i rozprzestrzeniania się, wypełniania zbiorników czy obszarów zamkniętych. Należą do nich: tlen, tlenek węgla, dwutlenek węgla, azot i hel.

Półmaska
Urządzenie sprzętu ochronnego układu oddechowego (OUO) służące do ochrony oczu, nosa, ust, a w niektórych wypadkach podbródka.

HASAWA – Health and Safety at Work Act 1974 (Zdrowie i bezpieczeństwo w pracy) (Wielka Brytania)

HSA – Health and Safety Authority (urząd ds. BHP – Irlandia)

HSC – Health and Safety Commission (Komisja ds. BHP)(Wielka Brytania)

HSE – Health and Safety Executive (Zarząd ds. BHP)(Wielka Brytania)

IDLH – Immediately Dangerous to Life or Health (Bezpośrednio niebezpieczna dla życia i zdrowia)
(USA)

Wartość IDLH przedstawia maksymalne stężenie, od którego pracownik mógłby uciec w ciągu 30 minut bez przeszkód lub nieodwracalnych skutków zdrowotnych.

I.S. – Intrinsically Safe (iskrobezpieczny)
Miary stosowane w konstrukcji aparatów elektrycznych zapobiegające sytuacji, w której aparat spowodowałby zapłon wybuchowej atmosfery otoczenia.

Maksymalny poziom użycia
Maksymalne stężenie zanieczyszczeń powietrza, przed którym maska może chronić. Wyrażany jest zazwyczaj jako wielokrotność limitów OEL.

MEL – Maximum Exposure Limit (maksymalny limit ekspozycji)
Egzekwowany prawnie. Ustala maksymalne stężenie niebezpiecznych dla zdrowia substancji powietrznych, których ilość zostaje uśredniona w określonym czasie. Pracownicy pod żadnym pozorem nie mogą być narażani na stężenie przekraczające poziom MEL.

Rosa
Niewielkie krople powstałe z materiałów płynnych w procesach atomizacji i skraplania. Rosa może na przykład powstać w trakcie:

• Rozpylania
• Pokrywania
• Mieszania i czyszczenia

MMDF – Manufacturers Minimum Design Flow (minimalny przepływ powietrza)
Minimalne natężenie przepływu powietrza zdolne wytworzyć odpowiedni poziom ochrony dla sprzętu zasilanego elektrycznie i sprężonym powietrzem.

MSDS – Material Safety Data Sheet (Karta charakterystyki substancji niebezpiecznej)
Dokument opublikowany przez producenta/przetwórcę substancji zawierający informacje na temat jej użytkowania i postępowania z nią w sytuacjach zagrożenia. Dotyczy to na przykład skutków toksykologicznych, temperatury zapłonu i rozpadu związków chemicznych. Producenci są prawnie zobligowani do publikacji kart charakterystyki.

Maski filtrujące o ciśnieniu ujemnym


NIOSH – National Institute for Occupational Safety and Health (Amerykański Instytut Bezpieczeństwa Zawodowego i Zdrowia – USA)

NPF – Nominal Protection Factor (nominalny wskaźnik ochrony)
Teoretyczny poziom ochrony maski stworzony na podstawie danych pomiarów wydajnościowych wykonanych w laboratorium.

Oblicza się go, dzieląc 100 przez maksymalną wartość całkowitego przecieku wewnętrznego (TIL) określonego w odpowiednim standardzie. Przykładowo dla klasy FFP3 standardu EN149 wyznaczono całkowity przeciek wewnętrzny 2%. 100 podzielone przez 2 daje 50. Dlatego NPF maski FFP3 wynosi 50.

Próg zapachu
Stężenie substancji lotnych, które może zostać wykryte poprzez zapach lub smak.

OEL – Occupational Exposure Limit (limit ekspozycji zawodowej)
Limity OEL są wyrażane jako OES lub MEL. (Zobacz także TWA).

OES – Occupational Exposure Standard (standard ekspozycji zawodowej)
Ekspozycja na substancje, które nie powinny przekraczać poziomu określonego przez standard OES. Jest to poziom substancji, na który większość pracowników może być wystawiona przez osiem godzin dziennie, pięć dni tygodniowo, bez narażenia na skutki zdrowotne.

OSHA – Occupational Safety and Health Administration (Administracja ds. BHP – USA)

Niedobór tlenu
Pojawia się, gdy zawartość tlenu w powietrzu spada poniżej 19,5% (definicja firmy 3M). Może zostać spowodowany przez reakcję chemiczną, ogień lub w przypadku wypierania tlenu przez inne substancje chemiczne.

PAPR – półmaska filtrująca zasilana elektrycznie
Do przeprowadzania zanieczyszczonego powietrza przez filtr i dostarczania pracownikowi powietrza świeżego wykorzystywany jest wentylator. Półmaska jest dobrze uszczelniona, dzięki czemu zanieczyszczenia nie mogą przedostać się przez materiał filtru. Znane również jako Półmaski filtrujące zasilane elektrycznie.

Czasteczki stałe obecne w powietrzu
Kurze, opary i dymy często zaliczane są do jednej grupy nazywanej cząsteczkami stałymi.

Półmaski filtrujące zasilane elektrycznie
Do przeprowadzania zanieczyszczonego powietrza przez filtr i dostarczania pracownikowi powietrza świeżego wykorzystywany jest wentylator. Pólmaska jest dobrze uszczelniona, dzięki czemu zanieczyszczenia nie mogą przedostać się przez materiał filtru. Znane również jako PAPR.

PPE – Personal Protective Equipment (osobiste wyposażenie ochronne)

QLFT – Qualitative Fit Testing (jakościowe testowanie pasowania)

QNFT – Quantitative Fit Testing (ilościowe testowanie pasowania)

Ćwierćmaska
Element osobistego wyposażenia ochronnego układu oddechowego zakrywający nos i usta.

RD – Respirable Dust (pył respirabilny)
Podobny jest do drobiny materiału lotnego, który przedostaje się do części płuca odpowiedzialnej za wymianę gazową. (BS EN481: 1993 określa RD jako cząsteczki o aerodynamicznych średnicach mniejszych niż 15 µm).

RPE – Respiratory Protective Equipment (sprzęt ochronny układu oddechowego)

SCBA – Self Contained Breathing Apparatus (zintegrowany aparat oddechowy)


Sen – uczulacze układu oddechowego

Sk – Skin notation (oznaczenie substancji wchłanianych przez skórę)
Substancje mogą przedostać się przez nienaruszoną skórę.

Dym
Lotna mieszanina gazów i cząsteczek stałych. Powstaje z ognia lub innego wysokoenergetycznego źródła ciepła.

STEL – Short Term Exposure Limit (limit ekspozycji w krótkim czasie)

TID – Total Inhalable Dust (całkowicie wdychany pył)
TID podobny jest do drobiny materiału lotnego – dostaje się do nosa i ust w trakcie oddychania, stąd może się osadzać w drogach oddechowych. BS EN481: 1993 określa RD jako cząsteczki o aerodynamicznych średnicach mniejszych niż 10 mikrometrów (µm).

TIL – Total Inward Leakage (całkowity przeciek wewnętrzny)

TLV – Threshold Limit Value (graniczna wartość progowa stężenia)
TLV to indywidualne limity ekspozycji ustalone przez ACGIH w Stanach Zjednoczonych. Istnieją dwa okresy odniesienia, dla których TLV mogą zostać ustalone; TWA (Time Weighted Average – średnia wartość stężenia mierzona czasowo w odniesieniu do 8 godzin) i STEL (Short Term Exposure Limit – limit ekspozycji w krótkim czasie w odniesieniu do 15 minut).

TM – Maska turbo

TWA (Time Weighted Average – średnia wartość stężenia mierzona czasowo w odniesieniu do 8 godzin)
Istnieją dwa okresy odniesienia, dla których mogą zostać ustalone OEL; TWA (Time Weighted Average – średnia wartość stężenia mierzona czasowo w odniesieniu do 8 godzin) i STEL (Short Term Exposure Limit – limit ekspozycji w krótkim czasie w odniesieniu do 15 minut). Substancji mogą zostać przypisane ustalenia OEL zarówno dla jednego okresu odniesienia, jak i dla obydwu .

• 8 godzin TWA – Niektóre skutki zdrowotne pojawiają się po dłuższym czasie skumulowanej ekspozycji. 8-godzinna średnia TWA służy ich kontroli poprzez ograniczenie całkowitego wdychania substancji szkodliwych nieprzekraczającego jednej zmiany.

• A5 minut STEL – Niektóre skutki zdrowotne pojawiają się po krótkim czasie ekspozycji. Kontroli tych skutków może służyć 15-minutowa średnia STEL. W przypadku substancji z 15-minutową STEL MEL ten poziom ekspozycji nigdy nie powinien zostać przekroczony.

Typ i klasa
Symbol oznaczający typ urządzenia i poziom ochrony, jaki zapewnia. Przykładowo maska filtrująca FFP2 do cząsteczek z 2. klasą wydajności.

Opary
Lotny stan skupienia substancji, które w temperaturze pokojowej pozostają w stanie stałym lub ciekłym. Powstają podczas parowania ciał stałych lub cieczy. Przykład łatwo parującej cieczy wytwarzającej opary stanowi ropa naftowa. Inne przykłady to rozcieńczalniki farb czy rozpuszczalniki odtłuszczające .

WEEL – Workplace Environmental Exposure Limit (użytkowy limit ekspozycji środowiskowej)
Indywidualne limity ekspozycji ustalone przez AIHA. Każda wytyczna WEEL przedstawia poziomy ekspozycji środowiskowej w miejscu pracy, na którą zdecydowana większość pracowników może być narażona bez odczuwania ostrych dolegliwości.

Wszystkie limity WEEL wyraża się albo jako stężenie TWA, albo jako wartości graniczne; jednakże w zależności od właściwości czynnika określa się różne granice czasowe.

WPF – Workplace Protection Factor (użytkowy wskaźnik ochrony)
Poziom ochrony układu oddechowego mierzony w miejscy pracy dla odpowiednio dobranego, sprawdzonego i prawidłowo użytkowanego wyposażenia.

Powrót: Słownik